Barbunya

Mullus barbatus · Deniz balığı · Yöresel adları: barbun (İzmir, Trabzon)

Nasıl tanınır?

Pembe-kırmızı, uzunca gövdeli küçük bir dip balığı. Çenesinin altında dipte yiyecek aramaya yarayan iki uzun bıyık (barbel) bulunur. Baş profili diktir; gövdede ve birinci sırt yüzgecinde belirgin çizgi veya koyu desen yoktur.

Benzer türler

• Tekir: Tekirin baş profili daha az diktir, bıyıkları göğüs yüzgecinden uzundur; gövdesinde boyuna kırmızı-kahverengi çizgiler ve birinci sırt yüzgecinde koyu desen bulunur. Barbunyada bunlar yoktur. Oltacılar Karadeniz'de tekirin de 'barbun' diye anıldığını, barbunyanın renginin erguvana, tekirinkinin nar çiçeği kırmızısına çaldığını belirtir.

Barbunya ne zaman tutulur?

Sezon: Eylül–Kasım · Üreme dönemi: Mayıs–Ağustos.

SezonÜreme dönemi

Bugün Barbunya için haritada av puanına bak

Barbunya nerede tutulur?

Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 20 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):

• Akçakoca (Melenağzı) · Yaygın · Haziran–Ekim
• Antalya merkez–Lara–Kundu (falezler, Aksu ağzı) · Yaygın · Nisan, Ağustos, Ekim–Kasım
• Batı Karadeniz (Şile–Karasu–Akçakoca–Zonguldak–Sinop) · Yaygın · Haziran–Ekim
• Doğu Karadeniz (Ordu–Giresun–Trabzon–Rize–Hopa) · Yaygın · Haziran–Ekim
• Orta Karadeniz (Sinop–Samsun–Ordu) · Yaygın · Haziran–Ekim
• Samsun (Atakum, Kurupelit, merkez) · Yaygın · Haziran–Ekim
• Trabzon (Akçaabat, merkez, Yomra) · Yaygın · Haziran–Ekim
• Amasra–İnkumu · Az · Haziran–Ekim
• Doğu Akdeniz (Anamur, Mersin, Silifke, Adana, İskenderun) · Az · Nisan, Ekim
• Kandıra kıyısı (Kerpe, Kefken, Cebeci, Bağırganlı) · Az · Haziran–Ekim
• Mersin kıyısı (Erdemli, Mezitli, Mersin merkez, Kazanlı) · Az · Nisan, Ekim
• Sinop (İnceburun, Akliman, Hamsilos) · Az · Haziran–Ekim
• Trakya Karadeniz Kıyısı (İğneada–Kıyıköy–Kilyos) · Az · Haziran–Ekim
• İskenderun Körfezi (Yumurtalık, Dörtyol, İskenderun, Arsuz) · Az · Nisan, Ekim
• Şile–Ağva (Kumbaba, Sahilköy) · Az · Haziran–Ekim
• Bodrum Yarımadası (Bodrum, Bitez, Turgutreis, Gümüşlük, Yalıkavak, Torba) · Nadir · yıl boyu
• Dikili–Çandarlı (Bademli, Zeytindağ kıyısı) · Nadir · yıl boyu
• Edremit Körfezi (Burhaniye, Ören, Akçay, Altınoluk, Küçükkuyu) · Nadir · yıl boyu
• Fethiye–Göcek (Fethiye körfezi, Çalış, Ölüdeniz) · Nadir · Mart–Haziran
• Foça (Eski Foça, Yeni Foça, Gerenköy) · Nadir · yıl boyu

Yaşam alanı

Kıta sahanlığında çakıl, kum ve çamur diplerde yaşar; genellikle 10-300 m arasında bulunur. Türkiye'nin tüm denizlerinde yerli ve yaygındır. Derinlik: 10–300 m. Zemin: çamurlu, kumluk, çakıllı.

Barbunya hangi yemle tutulur?

Yemler: Karides, Teke, Borukurdu

Teknikler: Yemli Dip (Hafif Takım)

Olta ipuçları

• Dip beslenicisidir: tekneden çamurlu ve kumlu diplerde, yemi tam dibe oturtan dip takımıyla avlanır.
• Küçük ağızlı olduğundan küçük iğne ve deniz kurdu, karides gibi yumuşak yemler kullanın.
• Genellikle derin suda bulunur; kıyıdan ancak hızla derinleşen yerlerde tutulabilir.

Davranış ve beslenme

Dip balığıdır; çene altındaki bıyıklarıyla yumuşak dibi yoklayarak besin arar.

Küçük dip kabukluları, deniz kurtları ve yumuşakçalarla beslenir.

Üreme

Ege'de (Yunanistan kıyıları, 1990-1991) yumurtlama Nisan–Ekim arasında uzun bir dönemde görülmüştür. İzmir Körfezi'nde (2004-2007) ilk olgunluk boyu erkeklerde 11,6, dişilerde 12,3 cm, yaşı 2 bulunmuştur.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2014). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Tehdide yakın (NT).

Trolle yoğun avlanan ticari bir türdür; küçük bireylerin bırakılması stok için önemlidir.

Bilinen en büyük boy: 38.2 cm · Ömür: 11 yıl

Kaynaklar

• FishBase — Mullus barbatus (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• FishBase — Mullus barbatus üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
• FishBase — Mullus barbatus ilk olgunluk boyu kayıtları
• balikavi.net — Barbun (forum tür başlığı; oltacı deneyimleri)

Diğer deniz balıkları

Akya (Kuzu)Altınbaş Kefal (Sarıkulak)Ceran Kefal (Pulatarina)Dikenli ÖksüzDülger (Peygamber Balığı) Tüm türler