Gümüş Balığı

Atherina hepsetus · Deniz balığı · Yöresel adları: aterina, çamuka, çambuka (İstanbul)

Nasıl tanınır?

İnce, uzun, hafif basık gövdeli küçük bir sürü balığı. Sırtı yeşilimsi-koyu, gövdesi gümüşi beyazdır; baştan kuyruğa uzanan açık mavi-gümüşi bir yan bant taşır. Birbirinden ayrı iki sırt yüzgeci vardır; ağzı yukarı dönük ve öne uzayabilir, baş ve gövde pulludur, kuyruk çatallıdır.

Benzer türler

• None: Daha küçük, lagün ve acı sularda da yaygın akraba bir türdür; iki tür de 'gümüş' adıyla satılır ve ayrımları uzman incelemesi gerektirir. Atherina hepsetus 20 cm'ye kadar büyüyebilir ve yan çizgide 59-65 pul taşır.
• Hamsi: Hamsinin tek sırt yüzgeci vardır, burnu sivri ve alt çenenin önündedir; gümüşün iki ayrı sırt yüzgeci ve yukarı dönük ağzı vardır.
• Çaça (Papalina): Çaçanın tek sırt yüzgeci ve karnında sert pul omurgası vardır, belirgin gümüşi yan bandı yoktur.

Gümüş Balığı ne zaman tutulur?

Sezon: Nisan–Temmuz · Üreme dönemi: Nisan–Temmuz.

SezonÜreme dönemi

Bugün Gümüş Balığı için haritada av puanına bak

Yaşam alanı

Kıyıya yakın sığ sularda yaşayan bir türdür; Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz'de bulunur. Liman ve iskele çevrelerinde sürüler hâlinde dolaşır; lagün ve haliçlere de girer. Zemin: açık su.

Gümüş Balığı hangi yemle tutulur?

Yemler: Plankton, Çapari, Ekmek

Teknikler: Yemlik ağ veya serpme ile toplanır (yem balığı)

Olta ipuçları

• İnce takımlı, yemsiz çapari kullanın: 12-13 numara çıplak, parlak ya da sarı-beyaz iğneler etkilidir; floşsuz çıplak iğnenin daha avcı olduğunu söyleyen oltacılar da var.
• Çapariye tek gümüş takılınca hemen çekmeyin; biraz bekletmek sürüdeki diğer balıkların da iğnelere gelmesini sağlar.
• Parlak nesnelere ilgi gösterir; oltacılar bedenin ortasına biraz alüminyum folyo sarmayı önerir.
• Liman ve iskele çevrelerinde sürüyle gezer; Marmara'da ilkbaharda kıyıya yaklaşır. Maltepe'de uzun (6-7 m) halkasız kamışlarla bolca tutulduğu bildirilir.
• Mükemmel bir yem balığıdır: kokusu güçlüdür ve canlı gümüş birçok avcıyı çeker. Maltepe'de Eylül–Ekim'de gümüş yemiyle bol mezgit, bir adalar iskelesinde zargana ve kalkan tutulduğu aktarılır.
• Sonbaharda Boğaz'a inen lüfer, palamut ve torik gümüş kovalarken başka yeme pek bakmaz; bu dönemde gümüşe benzeyen yünlü ya da sahte balık seçin.

Davranış ve beslenme

Kalabalık sürüler hâlinde kıyı boyunca dolaşır. Marmara'da ilkbaharda kıyılara gelir ve kıyıda sezonu ilk açan balıklardandır; parlak nesnelere ilgi gösterdiği oltacılarca bildirilir.

Etçildir: açık sudaki kopepodlar ve dipteki küçük kabuklularla, ayrıca kurt, yumuşakça ve larvalarla beslenir.

Üreme

Akdeniz'de Aralık–Mayıs arasında yumurtlar; FishBase'teki Marsilya kaydı Ocak–Nisan'dır. Türkiye kaynaklı tür bilgisinde (KKGM) yumurtlama Nisan–Temmuz olarak verilir.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel değerlendirmesinde Asgari endişe (LC, 2011) olarak kayıtlıdır; FishBase'in IUCN satırı 'değerlendirilmemiş' gösterir. Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Asgari endişe (LC).

Türkiye kıyılarında bol bulunan bir yem balığıdır; ticari olarak kıyı ığrıpları, küçük gözlü uzatma ağları ve çökertmelerle avlanır. Çok küçük yavruların avlanmaması önerilir.

Bilinen en büyük boy: 20 cm

Kaynaklar

• FishBase — Atherina hepsetus (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• FishBase — Atherina hepsetus üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
• Wikipedia — Atherina hepsetus (tanıma, beslenme, üreme, av yöntemleri, yem olarak kullanım, mutfak, IUCN 2011)
• balikavi.net — Gümüş tür sayfası ve oltacı deneyimleri (iğne no, yemsiz çapari, folyo, yem olarak kullanım, mutfak)
• Ankara Üniversitesi Açık Ders — Olta avcılığı (gümüşe benzeyen yünlüler)

Diğer deniz balıkları

Fangri MercanFener BalığıGelincik BalığıHamsiIskarmoz (Barakuda)Kalamar Tüm türler