Kılıç Balığı
Xiphias gladius · Deniz balığı
Yasal kurallar
- Asgari boy: 110 cm
- Alıkonulabilir: en fazla 1 adet
- Av yasağı: 15 Şubat – 15 Mart ve 1 Ekim – 30 Kasım
- Açık denizde özel büyük av (big game) ekipmanı gerekir. 110 cm çatal boy, 1 adet; 15 Şubat–15 Mart ve 1 Ekim–30 Kasım yasak.
Kaynak: 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/21). Bağlayıcı olan Resmi Gazete metnidir. Tüm türlerin asgari boyları · yasak dönemler ve yasak sular
Kısa cevaplar
Kılıç Balığı kaç cm'den küçük tutulamaz?
6/2 Tebliğ'e göre Kılıç Balığı için asgari boy 110 cm'dir (%5 tolerans); daha küçüğü suya bırakılır. Alıkonulabilir miktar: en fazla 1 adet. Tüm asgari boylar
Kılıç Balığı ne zaman tutulur?
Genel sezon: Ağustos–Eylül.
Kılıç Balığı hangi yemle tutulur?
Yem: Sırtı, Canlı Yem (Kalamar, Balık). Teknik: Sırtı (Ağır Takım), Derin Bırakma (Drift).
Kılıç Balığı avı yasak mı?
Av yasağı dönemi: 15 Şubat – 15 Mart ve 1 Ekim – 30 Kasım. Bu tarihler dışında tebliğ kurallarıyla serbesttir. Yasak dönemler
Nasıl tanınır?
Üst çenesi uzun, yassı bir kılıç biçiminde uzamış iri ve güçlü bir yırtıcı. Sırtı ve yanları siyahımsı kahverengi, alt tarafı açık kahverengidir. Karın yüzgeci yoktur; birinci sırt yüzgeci yüksek ve sabittir, kuyruk yüzgeci orak biçiminde ve çok güçlüdür. Gözleri iri ve siyahtır; gövdesi yetişkinde pulsuzdur.
Benzer türler
- None: Kılıç balığının burnu (kılıcı) bunlardan daha uzun ve yassıdır, karın yüzgeci yoktur; marlin ve yelken balığının kılıcı yuvarlak kesitlidir. Et ve Süt Kurumu'na göre marlin Türkiye sularında bulunmaz.
Kılıç Balığı ne zaman tutulur?
Sezon: Ağustos–Eylül · Üreme dönemi: Nisan–Eylül.
SezonÜreme dönemi
Bugün Kılıç Balığı için haritada av puanına bak
Yaşam alanı
Okyanusal bir türdür ama zaman zaman kıyı sularına yaklaşır. Akdeniz ve Ege'de yıl boyunca, Karadeniz'de yalnız yaz aylarında görülür; Marmara'da artık görülmediği bildirilmiştir. Genellikle termoklinin üstünde, 18-22 °C'lik sularda bulunur; yazın serin, sonbaharda ılık sulara doğru göç eder. Derinlik: 0–2878 m. Zemin: açık su.
Kılıç Balığı hangi yemle tutulur?
Yemler: Sırtı, Canlı Yem (Kalamar, Balık)
Teknikler: Sırtı (Ağır Takım), Derin Bırakma (Drift)
Olta ipuçları
- Gece avı en kolay ve ucuz yöntemdir: kılıç geceleri yüzeye yaklaşan yem katmanını izler. Yemi (genellikle kalamar) pille çalışan bir ışıkla birlikte yaklaşık 30-250 m derinlikte asılı bırakarak tekneyle sürüklenin (drift).
- Gündüz balık yüzlerce metre derindedir; 'deep dropping' denen derin bırakma yöntemi özel ekipman ve elektrikli makara ister, amatör için zahmetlidir.
- Fethiye'de ticari kılıç paraketasında 2 numara düz ya da çapraz J iğne, 1,50 mm ana beden ve 1,30-1,50 mm, 3-7 m boyunda köstekler kullanılır; olta takımınızı da bu güce göre seçin.
- Çok güçlü ve uzun dövüşen bir balıktır; big game kamış ve makarası, sağlam lider ve dövüş kemeri gerekir. Teknede kılıcından ciddi yaralanma riski vardır.
- Marmara Adası balıkçıları kılıcı Nisan–Haziran'da Gökçeada–Saros çevresinde zıpkınla avlar; Akdeniz'de amatör kılıç avının en yoğun dönemi Mayıs–Kasım'dır.
Davranış ve beslenme
Genellikle tek başına, bazen çift dolaşır. Gündüz çok derinlerde (yüzlerce metre), gece av peşinde yüzeye birkaç yüz metre yaklaşır. Gözlerini kas ısısıyla ısıtan özel bir sistemi sayesinde soğuk ve karanlık derin sularda da avlanabilir. Kılıcını avını yaralayıp sersemletmek için savurarak kullanır.
Fırsatçı bir avcıdır; yüzeyden dibe kadar geniş bir derinlik aralığında beslenir. Başlıca uskumru, fener balıkları gibi derin su balıkları, ringa ve berlam gibi balıklarla, ayrıca kalamar ve kabuklularla beslenir.
Dikkat
İri kılıç balıklarının etinde yüksek oranda cıva birikebilir; ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ölçümlerinde ortalama yaklaşık 1 ppm ile en yüksek cıva içeren balıklar arasındadır ve hamile ya da emziren kadınlar ile çocuklar için 'kaçınılacak' türler listesindedir. Canlı balığın kılıcı ve güçlü çırpınışı teknede ağır yaralanmalara yol açabilir.
Üreme
Akdeniz'de Haziran–Eylül arasında yumurtlar. Seri yumurtlayan bir türdür; yumurtlama yüzeyle 75 m arasındaki sıcak (23 °C civarı) üst su katmanında olur, dişinin yumurta sayısı 1 ile 16 milyon arasında tahmin edilir. Olgunluğa 4-5 yaşında ulaşır; FishBase'e göre ilk olgunluk boyu ortalama 212 cm'dir.
Koruma durumu ve sürdürülebilirlik
IUCN küresel: Tehdide yakın (NT, 2021). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: tehdit altındaki göçmen türler.
Et ve Süt Kurumu'na göre Türkiye sularında artık nadir görülür ve Marmara'dan çekilmiştir. Olgunluğa ancak 2 m civarında ulaştığından küçük kılıçları bırakmak üreme stoku için önemlidir. Kuzey Atlantik stoku yeniden toparlanmıştır.
Bilinen en büyük boy: 455 cm · Ömür: 16 yıl
Kaynaklar
- FishBase — Xiphias gladius (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
- FishBase — Xiphias gladius üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
- Wikipedia — Swordfish (boy, olgunluk yaşı, en yaşlı birey, kılıç kullanımı, stok durumu)
- FishingBooker — Swordfish fishing (gece/gündüz derinliği, drift ve derin bırakma, kalamar ve ışık, Akdeniz sezonu)
- Aydın, Kaykaç & Tosunoğlu 2020 — Fethiye Körfezi paraketa ve olta takımları (kılıç paraketası), Acta Aquatica Turcica 16(4)
- Akyol, Ceyhan & Ertosluk 2009 — Marmara Adası kıyı balıkçılığı (kılıçın Marmara'da artık görülmemesi, Saros'ta zıpkınla avı), E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 26(2)
- Et ve Süt Kurumu — Kılıç (Türkiye'de görülme, marlinle ayrım, mutfak)
- balikavi.net — Kılıç balığı tür sayfası (göz ısıtma sistemi, tanıma, tek/çift dolaşma)
- FDA — Ticari balık ve kabuklularda cıva düzeyleri 1990-2012 (kılıç balığı)
- FDA — Advice about eating fish (kılıç balığı 'kaçınılacak' listesinde)
Diğer deniz balıkları
KolyozKupesKömürcü Balığı (Kaya Balığı)KırlangıçLagos (Grida)Lambuka (Mahi mahi) Tüm türler