Kefal (Deniz)
Mugil cephalus · Deniz balığı · Yöresel adları: has kefal, topan, topan kefal, haskefal, avrita, gamit, koklan balığı, topbaş, topbaş kefal (İstanbul (Deveciyan)), doba (İstanbul (Deveciyan)), ganbut (İstanbul (Deveciyan))




Yasal kurallar
- Asgari boy: 30 cm
- Alıkonulabilir: toplam 5 kg
- Bol ama seçici; ekmek, hamur ve şamandıralı ince takımla sabır ister.
Kaynak: 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/21). Bağlayıcı olan Resmi Gazete metnidir. Tüm türlerin asgari boyları · yasak dönemler ve yasak sular
Kısa cevaplar
Kefal kaç cm'den küçük tutulamaz?
6/2 Tebliğ'e göre Kefal için asgari boy 30 cm'dir (%5 tolerans); daha küçüğü suya bırakılır. Alıkonulabilir miktar: toplam 5 kg. Tüm asgari boylar
Kefal ne zaman tutulur?
Genel sezon: Ağustos–Ekim. Kıyı bölümlerinde en sık zirve ayları: Temmuz, Ekim (ör. Karaburun Yarımadası, Kuşadası–Davutlar–Güzelçamlı, Pamucak–Selçuk).
Kefal hangi yemle tutulur?
Yem: Ekmek, Hamur, Yosun. Teknik: Yemli Şamandıra (Ekmek), Fly Fishing (Yosun Taklidi).
Kefal kıyıdan tutulur mu?
Liman içleri, dere ağızları ve lagün çıkışları en iyi noktalardır; yemleme ile sürüyü toplamak etkilidir. Liman içlerine, lagünlere ve atık su çıkışlarına yaklaştığı bildirilir; temiz suda yakalanan balığı tercih edin.
Kefal avı yasak mı?
6/2 Tebliğ'de Kefal için ayrı bir zaman yasağı yok; genel kurallar ve yasak alanlar geçerlidir. Yasak dönemler
Nasıl tanınır?
Tıknaz, kesitte silindirik gövdeli, geniş ve yassı başlı bir kefal. En ayırt edici özelliği gözbebeğinin büyük kısmını örten kalın, şeffaf 'yağ göz kapağı'dır. Üst dudağı ince ve kabarcıksızdır. İki sırt yüzgeci ayrıdır; öndeki 5 dikenlidir. Sırtı zeytin yeşili, yanları gümüşi, karnı beyazımsıdır; pul sıraları boyunca silik koyu çizgiler görülebilir. Sık sık sudan sıçrar.
Benzer türler
- None: Solungaç kapağında altın sarısı leke vardır; göğüs yüzgeçleri daha uzundur ve dibinde siyah leke yoktur. Has kefaldeki gelişmiş yağ göz kapağı bulunmaz.
- None: Kalın dudaklı kefal olarak bilinir (İngilizce adı 'thicklip'); has kefalin üst dudağı incedir.
- None: Küçük ağızlı, kısa ve küt burunludur; başın üstü gözlerin üzerinde yassıdır, göğüs yüzgeçleri yanlarda yukarıda yer alır.
- None: Daha küçük (en fazla 40 cm) ve kısa ömürlüdür (yaklaşık 4 yıl); Marmara'da Ağustos–Eylül'de yumurtlar.
- None: Türkiye'ye sonradan gelmiş yabancı bir türdür; Karadeniz, Marmara ve Ege'den kayıtları vardır. Doğu Karadeniz'de Mayıs–Temmuz'da yumurtlar.
Kefal (Deniz) ne zaman tutulur?
Sezon: Ağustos–Ekim · Üreme dönemi: Haziran–Eylül.
SezonÜreme dönemi
Bugün Kefal (Deniz) için haritada av puanına bak
Kefal (Deniz) nerede tutulur?
Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 60 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):
- Doğu Akdeniz (Anamur, Mersin, Silifke, Adana, İskenderun) · Bol · yıl boyu
- Karaburun Yarımadası (Karaburun, Mordoğan, Balıklıova) · Bol · zirve Temmuz, Ekim
- Mersin kıyısı (Erdemli, Mezitli, Mersin merkez, Kazanlı) · Bol · yıl boyu
- Orta Karadeniz (Sinop–Samsun–Ordu) · Bol · yıl boyu
- İskenderun Körfezi (Yumurtalık, Dörtyol, İskenderun, Arsuz) · Bol · yıl boyu
- İzmit Körfezi · Bol · yıl boyu
- Batı Akdeniz (Fethiye, Kaş, Kalkan, Kemer) · Yaygın · yıl boyu
- Batı Karadeniz (Şile–Karasu–Akçakoca–Zonguldak–Sinop) · Yaygın · yıl boyu
- Bodrum Yarımadası (Bodrum, Bitez, Turgutreis, Gümüşlük, Yalıkavak, Torba) · Yaygın · yıl boyu
- Datça–Bozburun (Datça, Palamutbükü, Hisarönü, Selimiye, Bozburun) · Yaygın · yıl boyu
- Didim (Altınkum, Akbük, Mavişehir, Büyük Menderes ağzı) · Yaygın · yıl boyu
- Doğu Karadeniz (Ordu–Giresun–Trabzon–Rize–Hopa) · Yaygın · yıl boyu
- Edremit Körfezi (Burhaniye, Ören, Akçay, Altınoluk, Küçükkuyu) · Yaygın · yıl boyu
- Fethiye–Göcek (Fethiye körfezi, Çalış, Ölüdeniz) · Yaygın · yıl boyu
- Gemlik Körfezi · Yaygın · yıl boyu
- Gökova Körfezi (Ören, Akyaka, Akbük, Çınar) · Yaygın · yıl boyu
- Güney Ege (Didim, Bodrum, Datça, Marmaris) · Yaygın · yıl boyu
- Güney Marmara ve Adalar (Bandırma, Erdek, Marmara Adası, Yalova) · Yaygın · yıl boyu
- Kuzey Ege (Saros, Gökçeada, Bozcaada, Ayvalık, Edremit) · Yaygın · yıl boyu
- Kuzey Marmara (İstanbul–Tekirdağ sahilleri) · Yaygın · yıl boyu
- Kuşadası–Davutlar–Güzelçamlı (Kuşadası, Güvercinada, Davutlar, Güzelçamlı) · Yaygın · zirve Temmuz, Ekim
- Orta Akdeniz (Antalya, Side, Alanya, Gazipaşa) · Yaygın · yıl boyu
- Orta Ege (Foça, Aliağa, Dikili ve alt bölümlere girmeyen kıyılar) · Yaygın · yıl boyu
- Pamucak–Selçuk (Pamucak plajı, Küçük Menderes ağzı, Ahmetbeyli) · Yaygın · zirve Temmuz, Ekim
- Samsun (Atakum, Kurupelit, merkez) · Yaygın · yıl boyu
- Seferihisar–Özdere (Sığacık, Ürkmez, Gümüldür, Özdere) · Yaygın · yıl boyu
- Trakya Karadeniz Kıyısı (İğneada–Kıyıköy–Kilyos) · Yaygın · yıl boyu
- Çanakkale Boğazı · Yaygın · yıl boyu
- Çeşme–Alaçatı–Urla güneyi (Ildır, Çeşme, Alaçatı, Zeytineli) · Yaygın · yıl boyu
- İstanbul Boğazı · Yaygın · yıl boyu
- İzmir Körfezi ve şehir şeridi (Urla iskele, Güzelbahçe, İnciraltı, Konak, Karşıyaka, Çiğli, Homa) · Yaygın · yıl boyu
- Akçakoca (Melenağzı) · Az · yıl boyu
- Alanya (Mahmutlar, Konaklı, Dim çayı ağzı) · Az · yıl boyu
- Amasra–İnkumu · Az · yıl boyu
- Antalya merkez–Lara–Kundu (falezler, Aksu ağzı) · Az · yıl boyu
- Ayvalık–Cunda (Sarımsaklı, Altınova) · Az · yıl boyu
- Bandırma Körfezi (Bandırma, Edincik, Kapıdağ doğusu) · Az · yıl boyu
- Dikili–Çandarlı (Bademli, Zeytindağ kıyısı) · Az · yıl boyu
- Erdek Körfezi (Erdek, Ocaklar, Narlı) · Az · yıl boyu
- Foça (Eski Foça, Yeni Foça, Gerenköy) · Az · yıl boyu
- Güllük Körfezi (Güllük, Ören, Kıyıkışlacık, Güvercinlik) · Az · yıl boyu
- Kandıra kıyısı (Kerpe, Kefken, Cebeci, Bağırganlı) · Az · yıl boyu
- Konyaaltı–Kemer (Beldibi, Göynük, Çamyuva, Tekirova) · Az · yıl boyu
- Marmaris (İçmeler, Turunç, Adaköy) · Az · yıl boyu
- Sinop (İnceburun, Akliman, Hamsilos) · Az · yıl boyu
- Tekirdağ kıyısı (Kumbağ, Tekirdağ, Barbaros, Marmara Ereğlisi) · Az · yıl boyu
- Trabzon (Akçaabat, merkez, Yomra) · Az · yıl boyu
- Yalova–Armutlu (Çınarcık, Termal, Esenköy) · Az · yıl boyu
- Şile–Ağva (Kumbaba, Sahilköy) · Az · yıl boyu
- Köyceğiz Gölü ve Dalyan Kanalı · Bol
- Büyük Menderes Nehri, Bafa Gölü ve barajları (Adıgüzel, Kemer) · Yaygın
- Köprüçay, Manavgat Çayı ve Oymapınar Barajı · Yaygın
- Kızılırmak (Aşağı Kızılırmak ve Bafra Deltası) · Yaygın
- Seyhan ve Ceyhan Nehirleri, Seyhan ve Aslantaş Barajları · Yaygın
- Asi (Orontes) Nehri · Az
- Büyük Melen Çayı · Az
- Doğu Karadeniz alabalık dereleri (Rize, Trabzon, Artvin, Giresun) · Az
- Gediz Nehri ve Demirköprü Baraj Gölü · Az
- Sakarya Nehri (Aşağı Sakarya: Pamukova–Adapazarı–Karasu) · Az
- Yeşilırmak · Az
Yaşam alanı
Kıyı sularında yaşar; sık sık haliçlere, lagünlere, tuzlu bataklıklara ve nehirlere (bazen çok yukarılara) girer. Genellikle 0-10 m derinlikte, kum ve çamur diplerin üzerinde sürüler hâlinde bulunur. Türkiye'nin dört denizinde de yaygındır. Derinlik: 0–10 m. Zemin: kumluk, çamurlu.
Kefal (Deniz) hangi yemle tutulur?
Yemler: Ekmek, Hamur, Yosun
Teknikler: Yemli Şamandıra (Ekmek), Fly Fishing (Yosun Taklidi)
Olta ipuçları
- Bitkisel ve döküntü beslenen bir tür olduğundan ekmek içi, hamur ve peynirli hamur gibi yumuşak yemlerle şamandıralı ince takım kullanılır.
- Liman içleri, dere ağızları ve lagün çıkışları en iyi noktalardır; yemleme ile sürüyü toplamak etkilidir.
- Ağzı yumuşak ve dikkatli bir balıktır: küçük iğne, ince köstek ve hassas şamandıra tercih edin.
- Liman içlerine, lagünlere ve atık su çıkışlarına yaklaştığı bildirilir; temiz suda yakalanan balığı tercih edin.
Davranış ve beslenme
Sürü hâlinde yaşar ve esas olarak gündüz beslenir. Yetişkinler yumurtlamak için sürüler hâlinde açığa göç eder, larvalar kıyıya geri döner.
Dipteki organik döküntü (detritus), mikroalgler ve dip canlılarıyla beslenir; yavrular yaklaşık 3 cm'ye kadar zooplankton yer.
Üreme
Denizde yumurtlar; dönem bölgeye göre değişir. Marmara Denizi kaydında yumurtlama Nisan–Ağustos arasında görülmüştür. İlk olgunluk boyu yaklaşık 35 cm'dir.
Koruma durumu ve sürdürülebilirlik
IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2022). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Asgari endişe (LC).
Bilinen en büyük boy: 100 cm · Ömür: 16 yıl
Kaynaklar
- FishBase — Mugil cephalus (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
- FishBase — Mugil cephalus üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
- FishBase — Chelon auratus (altınbaş kefal)
- FishBase — Chelon ramada (ceran)
- FishBase — Chelon saliens (kastros)
- FishBase — Planiliza haematocheilus (rus kefali, Doğu Karadeniz üreme kaydı)
- Vikipedi — Kefal (gamit adı)
- Wikipedia (de) — Großkopfmeeräsche (tanıma, davranış, beslenme)
- balikavi.net — Kefal (forum tür başlığı; oltacı deneyimleri)
Diğer deniz balıkları
KalkanKaragözKayış BalığıKolyozKupesKömürcü Balığı (Kaya Balığı) Tüm türler