Karagöz

Diplodus vulgaris · Deniz balığı · Yöresel adları: sargoz (İzmir)

Nasıl tanınır?

Gümüşi-grimsi, yanlardan basık oval gövdeli bir sparid. İki belirgin siyah bandı vardır: biri ensede (solungaç kapağının hemen arkasında), diğeri kuyruk sapında. Ağzı küçük, burnu sivricedir.

Benzer türler

• Sargos: Sargosta gövde boyunca çok sayıda (5 siyah, 4 gri) dikey bant bulunur; karagözde yalnız ense ve kuyruk sapında iki koyu bant vardır.
• İspari: İsparoz daha küçük ve daha yuvarlaktır; ensede bant yoktur, yalnız kuyruk sapında koyu halka bulunur.
• Melanurya: Melanuryanın gövdesi daha uzun ve bantsızdır; kuyruk sapındaki siyah leke beyaz bir halkayla çevrilidir.

Karagöz ne zaman tutulur?

Sezon: Eylül–Aralık · Üreme dönemi: Aralık–Mart.

SezonÜreme dönemi

Bugün Karagöz için haritada av puanına bak

Karagöz nerede tutulur?

Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 41 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):

• Antalya merkez–Lara–Kundu (falezler, Aksu ağzı) · Yaygın · yıl boyu
• Ayvalık–Cunda (Sarımsaklı, Altınova) · Yaygın · yıl boyu
• Bandırma Körfezi (Bandırma, Edincik, Kapıdağ doğusu) · Yaygın · yıl boyu
• Batı Akdeniz (Fethiye, Kaş, Kalkan, Kemer) · Yaygın · yıl boyu
• Bodrum Yarımadası (Bodrum, Bitez, Turgutreis, Gümüşlük, Yalıkavak, Torba) · Yaygın · yıl boyu
• Dikili–Çandarlı (Bademli, Zeytindağ kıyısı) · Yaygın · yıl boyu
• Doğu Akdeniz (Anamur, Mersin, Silifke, Adana, İskenderun) · Yaygın · yıl boyu
• Edremit Körfezi (Burhaniye, Ören, Akçay, Altınoluk, Küçükkuyu) · Yaygın · yıl boyu
• Erdek Körfezi (Erdek, Ocaklar, Narlı) · Yaygın · yıl boyu
• Fethiye–Göcek (Fethiye körfezi, Çalış, Ölüdeniz) · Yaygın · yıl boyu
• Foça (Eski Foça, Yeni Foça, Gerenköy) · Yaygın · yıl boyu
• Gemlik Körfezi · Yaygın · yıl boyu
• Gökova Körfezi (Ören, Akyaka, Akbük, Çınar) · Yaygın · yıl boyu
• Güney Ege (Didim, Bodrum, Datça, Marmaris) · Yaygın · yıl boyu
• Güney Marmara ve Adalar (Bandırma, Erdek, Marmara Adası, Yalova) · Yaygın · yıl boyu
• Konyaaltı–Kemer (Beldibi, Göynük, Çamyuva, Tekirova) · Yaygın · yıl boyu
• Kuzey Ege (Saros, Gökçeada, Bozcaada, Ayvalık, Edremit) · Yaygın · yıl boyu
• Marmaris (İçmeler, Turunç, Adaköy) · Yaygın · yıl boyu
• Mersin kıyısı (Erdemli, Mezitli, Mersin merkez, Kazanlı) · Yaygın · yıl boyu
• Orta Akdeniz (Antalya, Side, Alanya, Gazipaşa) · Yaygın · yıl boyu
• Orta Ege (Foça, Aliağa, Dikili ve alt bölümlere girmeyen kıyılar) · Yaygın · yıl boyu
• Seferihisar–Özdere (Sığacık, Ürkmez, Gümüldür, Özdere) · Yaygın · yıl boyu
• Yalova–Armutlu (Çınarcık, Termal, Esenköy) · Yaygın · yıl boyu
• Çanakkale Boğazı · Yaygın · yıl boyu
• Çeşme–Alaçatı–Urla güneyi (Ildır, Çeşme, Alaçatı, Zeytineli) · Yaygın · yıl boyu
• İskenderun Körfezi (Yumurtalık, Dörtyol, İskenderun, Arsuz) · Yaygın · yıl boyu
• İzmir Körfezi ve şehir şeridi (Urla iskele, Güzelbahçe, İnciraltı, Konak, Karşıyaka, Çiğli, Homa) · Yaygın · yıl boyu
• Alanya (Mahmutlar, Konaklı, Dim çayı ağzı) · Az · yıl boyu
• Datça–Bozburun (Datça, Palamutbükü, Hisarönü, Selimiye, Bozburun) · Az · yıl boyu
• Didim (Altınkum, Akbük, Mavişehir, Büyük Menderes ağzı) · Az · yıl boyu
• Doğu Karadeniz (Ordu–Giresun–Trabzon–Rize–Hopa) · Az · Temmuz–Ekim
• Güllük Körfezi (Güllük, Ören, Kıyıkışlacık, Güvercinlik) · Az · yıl boyu
• Kuzey Marmara (İstanbul–Tekirdağ sahilleri) · Az · Nisan–Kasım
• Kuşadası–Davutlar–Güzelçamlı (Kuşadası, Güvercinada, Davutlar, Güzelçamlı) · Az · yıl boyu
• Pamucak–Selçuk (Pamucak plajı, Küçük Menderes ağzı, Ahmetbeyli) · Az · yıl boyu
• Samsun (Atakum, Kurupelit, merkez) · Az · Temmuz–Ekim
• Sinop (İnceburun, Akliman, Hamsilos) · Az · Temmuz–Ekim
• İstanbul Boğazı · Az · Nisan–Kasım
• Akçakoca (Melenağzı) · Nadir · Temmuz–Ekim
• Tekirdağ kıyısı (Kumbağ, Tekirdağ, Barbaros, Marmara Ereğlisi) · Nadir · Nisan–Kasım
• Trabzon (Akçaabat, merkez, Yomra) · Nadir · Temmuz–Ekim

Yaşam alanı

Kayalık, zaman zaman kumluk diplerde yaşar; gençleri deniz çayırlarında görülür. Acı suya dayanıklıdır. Türkiye'nin tüm denizlerinde bulunur; Karadeniz'de Sinop–Samsun kıyılarında da kaydı vardır. Çoğunlukla 50 m'den sığ sularda durur. Derinlik: 0–160 m. Zemin: kayalık, kumluk, çayır.

Karagöz hangi yemle tutulur?

Yemler: Midye, Sülünes, Karides, Yengeç

Teknikler: Yemli Dip, Şamandıralı Yemli

Olta ipuçları

• Dip balığıdır ama kayalık, girintili diplerde takımı dibe yatırınca sık takılır: oltacılar kurşundan sonraki 'hırsız' iğneden en çok verimi aldıklarını, takılma olursa takımı bir-iki kulaç yukarı almanın işe yaradığını bildirir.
• Oltacı deneyimine göre gündüz sülünez, gece boru kurdu daha verimlidir; karides, yengeç ve midye de doğal besinleri arasındadır.
• Kayalık kıyı ve dalgakıranlarda taş diplerin hemen üstünü tarayın; küçük zokalarla da tutulur.
• Kış ayları yumurtlama dönemidir; bu dönemde tutulan iri, yumurtalı balıkları bırakmayı düşünün.

Davranış ve beslenme

Kıyıya yakın kayalık ve kumluk diplerin üstünde dolaşan, dipten beslenen yarı pelajik bir türdür; mevsimsel yer değiştirmeler yapar (FishBase: okyanodrom).

Yetişkinler kabuklular (yengeç, karides), deniz kurtları ve yumuşakçalarla beslenir.

Üreme

Çanakkale Boğazı'nda (2017-2018) gonad ağırlığına göre yumurtlama Ekim–Mart arasında olur ve Kasım–Ocak'ta en yoğundur. Doğu Akdeniz'de Aralık–Ocak kayıtları vardır. İlk olgunluk boyu İzmir Körfezi'nde yaklaşık 13 cm, Çanakkale'de erkeklerde 18, dişilerde 20 cm bulunmuştur. Hermafroditlik olasılığı bildirilmiştir.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2009). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Tehdide yakın (NT).

Bilinen en büyük boy: 45 cm · Ömür: 6 yıl

Kaynaklar

• FishBase — Diplodus vulgaris (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• FishBase — Diplodus vulgaris üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
• FishBase — Diplodus vulgaris ilk olgunluk boyu kayıtları
• Ankara Üniversitesi Açık Ders — Olta avcılığı (zoka, kaşık, yünlü, tek iğneli olta)
• balikavi.net — Karagöz (forum tür başlığı; oltacı deneyimleri)

Diğer deniz balıkları

Iskarmoz (Barakuda)KalamarKalkanKayış BalığıKefal (Deniz)Kolyoz Tüm türler