İspari

Diplodus annularis · Deniz balığı · Yöresel adları: isparoz, spari (Trabzon), isparya (Trabzon), deniz sazanı

Nasıl tanınır?

Küçük, yuvarlak ve yanlardan çok basık gümüşi bir sparid. Kuyruk sapında belirgin koyu bir halka (leke) bulunur; gövdede ensede bant yoktur. Genellikle 13 cm civarındadır.

Benzer türler

• Karagöz: Karagöz daha iri ve uzundur; ensede de koyu bant taşır.
• Sargos: Sargos gövde boyunca dikey bantlıdır ve çok daha iri olur.
• Melanurya: Melanurya daha ince uzun gövdelidir ve kuyruk lekesi beyaz halkayla çevrilidir.

İspari ne zaman tutulur?

Sezon: Nisan–Mayıs, Eylül–Ekim · Üreme dönemi: Nisan–Ağustos.

SezonÜreme dönemi

Bugün İspari için haritada av puanına bak

İspari nerede tutulur?

Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 30 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):

• Bodrum Yarımadası (Bodrum, Bitez, Turgutreis, Gümüşlük, Yalıkavak, Torba) · Yaygın · yıl boyu
• Datça–Bozburun (Datça, Palamutbükü, Hisarönü, Selimiye, Bozburun) · Yaygın · yıl boyu
• Dikili–Çandarlı (Bademli, Zeytindağ kıyısı) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Edremit Körfezi (Burhaniye, Ören, Akçay, Altınoluk, Küçükkuyu) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Erdek Körfezi (Erdek, Ocaklar, Narlı) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Foça (Eski Foça, Yeni Foça, Gerenköy) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Gökova Körfezi (Ören, Akyaka, Akbük, Çınar) · Yaygın · yıl boyu
• Güllük Körfezi (Güllük, Ören, Kıyıkışlacık, Güvercinlik) · Yaygın · yıl boyu
• Güney Ege (Didim, Bodrum, Datça, Marmaris) · Yaygın · yıl boyu
• Güney Marmara ve Adalar (Bandırma, Erdek, Marmara Adası, Yalova) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Kuzey Ege (Saros, Gökçeada, Bozcaada, Ayvalık, Edremit) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Kuşadası–Davutlar–Güzelçamlı (Kuşadası, Güvercinada, Davutlar, Güzelçamlı) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Marmaris (İçmeler, Turunç, Adaköy) · Yaygın · yıl boyu
• Orta Ege (Foça, Aliağa, Dikili ve alt bölümlere girmeyen kıyılar) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Pamucak–Selçuk (Pamucak plajı, Küçük Menderes ağzı, Ahmetbeyli) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Seferihisar–Özdere (Sığacık, Ürkmez, Gümüldür, Özdere) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Çeşme–Alaçatı–Urla güneyi (Ildır, Çeşme, Alaçatı, Zeytineli) · Yaygın · Nisan–Ekim
• İzmir Körfezi ve şehir şeridi (Urla iskele, Güzelbahçe, İnciraltı, Konak, Karşıyaka, Çiğli, Homa) · Yaygın · Nisan–Ekim
• Amasra–İnkumu · Az · Haziran–Kasım
• Ayvalık–Cunda (Sarımsaklı, Altınova) · Az · Nisan–Ekim
• Doğu Karadeniz (Ordu–Giresun–Trabzon–Rize–Hopa) · Az · Haziran–Kasım
• Kuzey Marmara (İstanbul–Tekirdağ sahilleri) · Az · Nisan–Ekim
• Samsun (Atakum, Kurupelit, merkez) · Az · Haziran, Eylül–Ekim
• Sinop (İnceburun, Akliman, Hamsilos) · Az · Mart–Temmuz, Eylül
• Yalova–Armutlu (Çınarcık, Termal, Esenköy) · Az · Nisan–Ekim
• Çanakkale Boğazı · Az · Nisan–Ekim
• Bandırma Körfezi (Bandırma, Edincik, Kapıdağ doğusu) · Nadir · Nisan–Ekim
• Tekirdağ kıyısı (Kumbağ, Tekirdağ, Barbaros, Marmara Ereğlisi) · Nadir · Nisan–Ekim
• Trabzon (Akçaabat, merkez, Yomra) · Nadir · Haziran–Kasım
• Şile–Ağva (Kumbaba, Sahilköy) · Nadir · Haziran–Kasım

Yaşam alanı

Başlıca Zostera ve Posidonia çayırlarında ve kumluk diplerde yaşar, kayalıkta seyrektir. Acı suya dayanır. Türkiye'nin dört denizinde de bulunur; Karadeniz'in orta kıyılarında da kaydı vardır. Derinlik: 0–90 m. Zemin: çayır, kumluk.

İspari hangi yemle tutulur?

Yemler: Karides, Solucan

Teknikler: Yemli Dip, Şamandıralı Yemli

Olta ipuçları

• Küçük ağızlı olduğu için küçük iğne ve ince köstek kullanın; yem olarak deniz kurdu, karides parçası ve midye uygundur.
• Çayırlık kıyılar, iskeleler ve liman içleri en kolay yerlerdir; şamandıralı ince takım veya hafif dip takımı yeterlidir.
• Yaz yumurtlama döneminde kıyıya çok yaklaşır; küçük bireyleri bırakın.
• Yeme çok hırslıdır: bir noktaya dadandığında yemi hızla bitirir ve büyük balık gibi vurur; oltacılar ispariler bittikten sonra aynı noktaya mercan geldiğini bildirir.

Davranış ve beslenme

Kıyıya yakın çayırlık alanlarda gruplar hâlinde dolaşır; liman ve iskele çevresinde sık görülür.

Etçildir: deniz kurtları, kabuklular, yumuşakçalar, derisidikenliler ve hidroidlerle beslenir.

Üreme

Türkiye'de ilkbahar–yaz yumurtlayıcısıdır: İzmir Körfezi'nde Mart–Ağustos, Marmara'da Nisan–Ağustos, Urla Limanı'nda Haziran–Ağustos; Karadeniz'de Haziran–Eylül. İzmir Körfezi'nde ilk olgunluk boyu 10 cm civarındadır. Eşeyler genelde ayrıdır; işlevsiz hermafroditlik bildirilmiştir.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2009).

Bilinen en büyük boy: 28 cm · Ömür: 17 yıl

Kaynaklar

• FishBase — Diplodus annularis (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• FishBase — Diplodus annularis üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
• FishBase — Diplodus annularis ilk olgunluk boyu kayıtları
• balikavi.net — İsparoz (forum tür başlığı; oltacı deneyimleri)

Diğer deniz balıkları

Çaça (Papalina)Çipura (Alyanak)İskorpit (Çorba Balığı)İstavritİzmarit Tüm türler