İçeriğe atla

Sarpa

Sarpa salpa · Deniz balığı · Yöresel adları: çitari (İstanbul), salpa, sarpan

Sarpa (Sarpa salpa)
Fotoğraf: (c) Donald Davesne, some rights reserved (CC BY) · iNaturalist · CC BY 4.0 · değiştirildi
Sarpa (Sarpa salpa), fotoğraf 2
Fotoğraf: (c) Yves Bas, some rights reserved (CC BY) · CC BY 4.0
Sarpa (Sarpa salpa), fotoğraf 3
Fotoğraf: (c) Yves Bas, some rights reserved (CC BY) · CC BY 4.0
Sarpa (Sarpa salpa), fotoğraf 4
Fotoğraf: (c) Donald Davesne, some rights reserved (CC BY) · CC BY 4.0

Yasal kurallar

  • Alıkonulabilir: toplam 5 kg
  • Otçul; yosun ve ekmekle. Bazen yenmesi riskli (halüsinojen vakaları bildirilmiş).

Kaynak: 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/21). Bağlayıcı olan Resmi Gazete metnidir. Tüm türlerin asgari boyları · yasak dönemler ve yasak sular

Kısa cevaplar

Sarpa kaç cm'den küçük tutulamaz?

6/2 Tebliğ çizelgesinde Sarpa için ayrı bir asgari boy yok ("Diğer türler"); toplam 5 kg sınırı geçerlidir. Tüm asgari boylar

Sarpa ne zaman tutulur?

Genel sezon: Nisan–Mayıs, Eylül–Ekim.

Sarpa hangi yemle tutulur?

Yem: Ekmek, Yosun. Teknik: Şamandıralı Yemli (Ekmek/Yosun).

Sarpa kıyıdan tutulur mu?

Yosunlu kayalıkların ve iskele ayaklarının çevresinde sürü hâlinde görülür; ince köstek ve küçük iğne kullanın.

Sarpa avı yasak mı?

6/2 Tebliğ'de Sarpa için ayrı bir zaman yasağı yok; genel kurallar ve yasak alanlar geçerlidir. Yasak dönemler

Nasıl tanınır?

Gümüşi, nispeten ince uzun gövdeli bir sparid. Yanlarda 8-10 altın sarısı boyuna çizgi ve göğüs yüzgecinin dibinde siyah bir leke bulunur. Dişleri tek sıra, kesici tiptedir; azı dişi yoktur.

Benzer türler

Sarpa ne zaman tutulur?

Sezon: Nisan–Mayıs, Eylül–Ekim · Üreme dönemi: Mart–Mayıs, Eylül–Ekim.

Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara

SezonÜreme dönemi

Bugün Sarpa için haritada av puanına bak

Sarpa nerede tutulur?

Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 21 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):

Yaşam alanı

Alglerle kaplı kayalık ve kumluk alanlarda, deniz çayırlarının çevresinde yaşar; yüzeyden yaklaşık 70 m'ye kadar bulunur. Derinlik: 0–70 m. Zemin: kayalık, çayır, kumluk.

Sarpa hangi yemle tutulur?

Yemler: Ekmek, Yosun

Teknikler: Şamandıralı Yemli (Ekmek/Yosun)

Olta ipuçları

Davranış ve beslenme

Sürü hâlinde yaşar, bazen büyük sürüler oluşturur; kayalar üzerindeki yosunları otlar.

Gençler kabuklularla beslenir; yetişkinler neredeyse tamamen otçuldur: deniz yosunları ve Posidonia gibi deniz çayırları ile üzerlerindeki canlılarla beslenir.

Dikkat

Halüsinasyona yol açan zehirlenme (ichthyoallyeinotoxism) bildirilmiştir: Akdeniz'de yenen sarpa sonrası işitsel ve görsel halüsinasyonlar yaşanmış, belirtiler yaklaşık 2 saat sonra başlayıp 36 saat sürmüştür. Zehir yılın yalnız belirli dönemlerinde ve özellikle iç organlarda yoğunlaşır; balığın içi hemen temizlenmeli, karaciğer ve iç organlar yenmemelidir.

Üreme

Erkek olarak başlayıp dişiye dönüşen (protandrik) bir hermafrodittir; eşey değişimi yaklaşık 25 cm ve 3-4 yaşında olur. İtalya kıyılarında ilkbahar (Mart–Mayıs) ve sonbahar (Eylül sonu–Kasım) olmak üzere iki yumurtlama dönemi bildirilmiştir.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2009). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Tehdide yakın (NT).

Deniz çayırlarını otladığı için bazı bölgelerde (ör. Portekiz) aşırı otlama sorunu bildirilmiştir.

Bilinen en büyük boy: 51 cm · Ömür: 15 yıl

Kaynaklar

Diğer deniz balıkları

Pisi BalığıSardalyaSargosSarıağız (Halili)Sarıkuyruk (Avcı)Sinagrit Tüm türler