Trakonya (Çarpan)
Trachinus draco · Deniz balığı · Yöresel adları: varsam
Yasal kurallar
- Alıkonulabilir: toplam 5 kg
- Kumlukta tesadüfen gelir; dikenleri zehirli.
Kaynak: 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/21). Bağlayıcı olan Resmi Gazete metnidir. Tüm türlerin asgari boyları · yasak dönemler ve yasak sular
Kısa cevaplar
Trakonya kaç cm'den küçük tutulamaz?
6/2 Tebliğ çizelgesinde Trakonya için ayrı bir asgari boy yok ("Diğer türler"); toplam 5 kg sınırı geçerlidir. Tüm asgari boylar
Trakonya ne zaman tutulur?
Genel sezon: Haziran–Ağustos.
Trakonya hangi yemle tutulur?
Yem: Karides, Balık Parçası. Teknik: Yemli Dip (Dikkatli!).
Trakonya kıyıdan tutulur mu?
Kumsalda yalın ayak yürürken dikkat: kuma gömülü trakonyaya basmak en sık sokma nedenidir; sert tabanlı deniz ayakkabısı koruma sağlar.
Trakonya avı yasak mı?
6/2 Tebliğ'de Trakonya için ayrı bir zaman yasağı yok; genel kurallar ve yasak alanlar geçerlidir. Yasak dönemler
Nasıl tanınır?
Uzun ve ince gövdeli (boyu yüksekliğinin 6 katından fazla), sırtı yeşilimsi, yanlarında sarımsı-beyaz eğik çizgiler bulunan bir balık. Birinci sırt yüzgeci siyahtır ve zehirli dikenler taşır; her gözün önünde 2-3 küçük diken vardır.
Benzer türler
- İskorpit (Çorba Balığı): İskorpit tıknaz ve iri başlıdır, kayalıkta yaşar; trakonya ince uzundur ve kuma gömülür.
- None: Daha küçüktür ve çok sığ kumda (bazen yalnız ıslak kumda) gömülür; kıyıda en çok sokma vakasına bu tür yol açar.
Trakonya (Çarpan) ne zaman tutulur?
Sezon: Haziran–Ağustos · Üreme dönemi: Mayıs–Ağustos.
SezonÜreme dönemi
Bugün Trakonya (Çarpan) için haritada av puanına bak
Trakonya (Çarpan) nerede tutulur?
Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 7 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):
- Datça–Bozburun (Datça, Palamutbükü, Hisarönü, Selimiye, Bozburun) · Az · Mart, Haziran–Ağustos
- Dikili–Çandarlı (Bademli, Zeytindağ kıyısı) · Az · Şubat–Mart, Haziran–Ağustos
- Edremit Körfezi (Burhaniye, Ören, Akçay, Altınoluk, Küçükkuyu) · Az · Mart, Haziran–Ağustos
- Gökova Körfezi (Ören, Akyaka, Akbük, Çınar) · Az · Mart, Haziran–Ağustos
- Güllük Körfezi (Güllük, Ören, Kıyıkışlacık, Güvercinlik) · Az · Mart–Nisan, Haziran–Ağustos
- Kuzey Ege (Saros, Gökçeada, Bozcaada, Ayvalık, Edremit) · Az · Mart, Haziran–Ağustos
- Ayvalık–Cunda (Sarımsaklı, Altınova) · Nadir · Mart, Haziran–Ağustos
Yaşam alanı
Kumlu, çamurlu veya çakıllı diplerde birkaç metreden yaklaşık 150 m'ye kadar yaşar. Türkiye'nin dört denizinde de bulunur. Derinlik: 1–150 m. Zemin: kumluk, çamurlu, çakıllı.
Trakonya (Çarpan) hangi yemle tutulur?
Yemler: Karides, Balık Parçası
Teknikler: Yemli Dip (Dikkatli!)
Olta ipuçları
- Hedef balık değildir; kumlukta dip takımına tesadüfen gelir. Tutulduğunda kesinlikle çıplak elle tutmayın.
- Önce başını pense ya da bezle sabitleyin, iğneyi pense ile çıkarın; birinci sırt yüzgecine ve solungaç kapağına dokunmayın.
- Kumsalda yalın ayak yürürken dikkat: kuma gömülü trakonyaya basmak en sık sokma nedenidir; sert tabanlı deniz ayakkabısı koruma sağlar.
Davranış ve beslenme
Gündüz kuma gömülü bekler, yalnız gözleri ve birinci sırt yüzgecinin ucu dışarıda kalır. Esas olarak gece aktiftir; geceleri serbestçe, hatta su ortasında yüzer.
Küçük omurgasızlar (karides vb.) ve küçük balıklarla beslenir; çoğunlukla gece avlanır.
Dikkat
Birinci sırt yüzgeci ve solungaç kapağı dikenleri zehirlidir. Sokma önce çizik gibi hissedilir, 2-3 dakika içinde şiddetli ağrı, şişlik, kızarıklık ve uyuşma başlar; nadiren bulantı, kalp ritim bozukluğu veya bayılma görülür. İlk yardım: bölgeyi haşlamayacak kadar sıcak suya en az 15 dakika (gecikme olduysa daha uzun) batırın, kırık diken parçası varsa çıkarın, ağrı kesici kullanılabilir; ağır belirtilerde sağlık kuruluşuna gidin.
Üreme
Yumurtaları ve larvaları pelajiktir; yumurtlama Haziran–Ağustos arasında olur. Doğu Karadeniz'de (2009-2010) dişilerde ilk olgunluk boyu 12 cm bulunmuştur.
Koruma durumu ve sürdürülebilirlik
IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2014). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Hassas (VU).
Bilinen en büyük boy: 53 cm
Kaynaklar
- FishBase — Trachinus draco (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
- FishBase — Trachinus draco ilk olgunluk boyu kayıtları
- Wikipedia — Weever (trakonya sokması belirtileri ve sıcak su ilk yardımı)
Diğer deniz balıkları
TekirTirsiTombik (Gobene)UskumruYazılı HaniYazılı Orkinos Tüm türler