Akbalık

Squalius lepidus · Tatlı su balığı

Nasıl tanınır?

Tatlısu kefallerinin akrabası, uzun ve sivri başlı bir sazangildir; öne çıkık alt çenesi üst çenedeki bir çentiğe oturur ve bu özellik onu diğer Squalius türlerinden ayırır. Sırt ve üst yanlar kahverengiden mavimsi kahverengi ya da siyahımsıya, yanlar gümüşi, karın gümüşi-sarıdır; baş, üst yanlar ve yüzgeçler siyah beneklerle serpiştirilmiş, yan pulların dibinde birer leke bulunur. Bütün yüzgeçleri kırmızımsı (en parlakları göğüs ve anal yüzgeçler), sırt yüzgecinin kenarı siyah, kuyruk mavimsi gri ve koyu kenarlıdır. Yan çizgide 42-50 pul vardır.

Benzer türler

• Tatlısu Kefali: Tatlısu kefalinde alt çene öne çıkık değildir, iri bireyler balık yese bile bu yapı gelişmez; akbalıktaki sivri baş ve öne uzanan alt çene, erken yaşta balıkçıl beslenmeye uyumdur.
• Sis Balığı: Sis balığının pulları çok daha küçüktür (yan çizgide 82-110, akbalıkta 42-50) ve çok daha iri boylara ulaşır.

Akbalık ne zaman tutulur?

SezonÜreme dönemi

Bugün Akbalık için haritada av puanına bak

Akbalık nerede tutulur?

Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 4 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):

• Atatürk ve Birecik Baraj Gölleri, Fırat Nehri (GAP) · Yaygın
• Dicle Nehri ve Ilısu Baraj Gölü · Yaygın
• Keban ve Karakaya Baraj Gölleri · Yaygın
• Munzur Çayı · Az

Yaşam alanı

Fırat-Dicle ve Asi havzalarında, Güneydoğu Anadolu'nun akarsularında ve göllerinde yaşar; Keban Baraj Gölü'nde üzerinde çalışılmıştır. FishBase Türkiye kaydında Beyşehir Gölü de anılır; Coad, oradaki çalışmayı ihtiyatla 'bu tür olarak tanımlanan balıklar' üzerine yapılmış diye aktarır.

Akbalık hangi yemle tutulur?

Yemler: Solucan, Kaşık, Böcek

Teknikler: Spin, Şamandıralı Takım

Olta ipuçları

• Yaklaşık 10 cm boydan itibaren balıkla beslenen bir yırtıcıdır: küçük döner kaşık, küçük maket balık ve ince silikonlarla hafif spin takımı uygundur. Kaşığı parlak tutun ve küçük bir yem balığının yüzme hızında çekin.
• Küçük ölü ya da canlı yem balığını şamandıralı takımla orta suda sunmak da balıkçıl beslenmesine uygun bir yöntemdir; misina ve iğneyi küçük boyuna göre ince seçin.
• Akarsularda ve göllerde yaşar: Keban gibi baraj göllerinde ve Güneydoğu Anadolu akarsularında küçük balık sürülerinin toplandığı yerleri arayın.
• Beyşehir verisine göre balık üreme öncesinde (Mayıs) en besili hâlindedir; Mayıs sonu-Temmuz başı yumurtlama döneminde balığı rahatsız etmemek, yakalananları bırakmak iyi bir uygulamadır.

Davranış ve beslenme

Erken yaşta balıkçıl beslenmeye geçen bir yırtıcıdır. Keban Baraj Gölü'nde dişiler erkeklerden hızlı büyür ve daha uzun boylu olur; büyüme beş yaşına kadar hızlıdır, sonra her yıl yaklaşık yarı yarıya yavaşlar. Davranışına ilişkin ayrıntılı bilgi azdır.

Yaklaşık 10 cm boydan itibaren temel besini balıktır; mide içeriğinde balık pulları yanında bitki kalıntıları da bulunur.

Üreme

Beyşehir Gölü'nde bu tür olarak tanımlanan balıklarda yumurtlama Mayıs sonundan Temmuz başına kadar sürebilir; en yoğun üreme Haziran ortası-sonunda 20-21,5 °C'de, gonadların en olgun hâli 15 Mayıs civarında 16-17 °C'de ölçülmüştür. Kondisyon üreme öncesinde en yüksektir.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2013).

Küresel ölçekte asgari endişe kategorisindedir; Türkiye'deki stok durumuna ilişkin güncel veriye ulaşılamadı.

Bilinen en büyük boy: 23.7 cm · Ömür: 8 yıl

Kaynaklar

• FishBase — Squalius lepidus (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• Coad — Freshwater Fishes of Iran, Squalius (S. lepidus: ayırt edici özellikler, renk, Keban ve Beyşehir çalışmaları, beslenme, üreme; arşiv kopyası 2008)
• Ankara Üniversitesi Açık Ders — Olta avcılığı (zoka, kaşık, yünlü, tek iğneli olta)

Diğer tatlı su balıkları

Benekli Siraz (Karabalık)Bıyıklı BalıkDağ Alabalığı Tüm türler