Gümüş (Tatlısu)
Atherina boyeri / A. pontica · Tatlı su balığı · Yöresel adları: aterina
Yasal kurallar
- Av yasağı dönemi ile göre değişir: ilini seç.
- İstilacı/zararlı tür: boy ve sayı sınırı yok, kapalı sezon yok; canlı taşınması ve yem yapılması yasak.
- Göl ve barajlara sonradan girmiş küçük sürü balığı; ağla avlanır. İçsularda zararlı tür listesinde.
Kaynak: 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/21). Bağlayıcı olan Resmi Gazete metnidir. Tüm türlerin asgari boyları · yasak dönemler ve yasak sular
Kısa cevaplar
Gümüş kaç cm'den küçük tutulamaz?
6/2 Tebliğ çizelgesinde Gümüş için ayrı bir asgari boy yok ("Diğer türler"); toplam 5 kg sınırı geçerlidir. Tüm asgari boylar
Gümüş avı yasak mı?
Göl, baraj ve akarsularda av yasağı dönemi ile göre değişir (çoğu ilde ilkbaharda); ilinin dönemi yasaklar sayfasında. Yasak dönemler
Nasıl tanınır?
İnce uzun, hafif basık, yarı saydam küçük bir sürü balığı. Gözleri çok iridir (göz çapı burun uzunluğundan büyük); ağzı yukarı dönük ve öne uzatılabilir. İki ayrı sırt yüzgeci vardır, kuyruk çatallıdır. En fazla 20 cm'ye ulaşır, çoğu çok daha küçüktür.
Benzer türler
- Gümüş Balığı: Denizdeki gümüş (Atherina hepsetus) aynı cinstendir; tatlı su ve acı su populasyonları büyük pullu gümüş (A. boyeri) ya da Karadeniz gümüşü (A. pontica) olarak ayrılır.
- İnci Balığı: İnci balığı bir sazangildir: tek sırt yüzgeci vardır ve gövdesi daha yüksek, pulları daha belirgin gümüşidir.
Gümüş (Tatlısu) ne zaman tutulur?
SezonÜreme dönemi
Bugün Gümüş (Tatlısu) için haritada av puanına bak
Gümüş (Tatlısu) nerede tutulur?
Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 7 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):
- Eğirdir Gölü · Bol
- İznik Gölü · Bol
- Beyşehir Gölü · Yaygın
- Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya Baraj Gölleri (Kızılırmak) · Yaygın
- Keban ve Karakaya Baraj Gölleri · Yaygın
- Sapanca Gölü · Yaygın
- Sarıyar ve Gökçekaya Baraj Gölleri · Yaygın
Yaşam alanı
Tuzluluğa çok dayanıklı bir türdür: haliçler, lagünler, kıyı gölleri ve denizde yaşar, tatlı suda durgun veya yavaş akan suları tercih eder; göllerde açık suda (pelajik) dolaşır. Sapanca Gölü'nde 2024 çalışmasında gölde en bol bulunan türler arasındadır (bireylerin %3,2'si). Zemin: açık su.
Gümüş (Tatlısu) hangi yemle tutulur?
Olta ipuçları
- Amatör olta hedefi değildir; ağla avlanan küçük bir sürü balığıdır.
- Asıl önemi yem balığı olmasıdır: sürülerinin bulunduğu açık suda sudak, levrek ve turna gibi yırtıcılar dolaşır; gümüş boyunda ince, gümüşi sahte yem (küçük kaşık, silikon) bu yırtıcılar için iyi bir taklittir.
- Akdeniz ülkelerinde paragat, el oltası ve sırtı avında yem olarak kullanılır.
Davranış ve beslenme
Yetişkinler büyük sürüler hâlinde yaşar; bazı populasyonlar yumurtlamak için haliçlere göç eder.
Etçildir: göllerde ve haliçlerde küçük kabuklular (zooplankton), kurtlar, yumuşakçalar ve balık larvalarıyla, akarsularda dip canlılarıyla beslenir.
Üreme
Parça parça yumurtlar; iri bireyler daha uzun süre yumurtlar. Yumurtaları dipte, uzun kıllı uzantılarıyla genellikle 2-6 m derinlikteki ipliksi alglere tutunur. İlk olgunluk boyu yaklaşık 6 cm'dir; çoğu 1-2 yıl, nadiren 4 yıl yaşar.
Koruma durumu ve sürdürülebilirlik
IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2022).
İç sulara sonradan girmiş ve bazı göl ve barajlarda yayılmış bir türdür; zooplankton ve balık larvalarıyla beslendiği için yerli türlerle besin rekabetine girebilir.
Bilinen en büyük boy: 20 cm · Ömür: 4 yıl
Kaynaklar
- FishBase — Atherina boyeri (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
- Wikipedia — Atherina boyeri (tanıma, beslenme, yem ve mutfak kullanımı)
- İlhan vd. 2024 — Sapanca Gölü ve kollarındaki balık tür kompozisyonu ve mevsimsel değişimler, Su Ürünleri Dergisi 41(4)
- AVESİS — İlhan vd. 2024 Sapanca çalışması özeti (tür bollukları)
Diğer tatlı su balıkları
Fırat Turnası (Cero)Gökkuşağı AlabalığıGöl AlabalığıGümüşi Havuz Balığı (İsrail / Çin sazanı)Havuz Balığı (Carassius)Kadife Balığı (Yeşil Sazan) Tüm türler