Kadife Balığı (Yeşil Sazan)

Tinca tinca · Tatlı su balığı

Nasıl tanınır?

Tıknaz, sazana benzer, kalın gövdeli bir balıktır; kuyruk sapı kısa ve yüksektir, kuyruk yüzgeci düz kesiklidir, diğer yüzgeçleri yuvarlaktır. Rengi zeytin yeşili, bazen koyu yeşil ya da neredeyse siyahtır; karın altın yansımalıdır. Çok küçük pulları kalın, kaygan ve sümüksü derinin içine gömülüdür. Küçük, kalın dudaklı ağzının her iki köşesinde birer kısa bıyık, küçük turuncu-kırmızı gözleri vardır. Erkeklerin karın yüzgeçleri daha büyük ve kıvrıktır, anüsü geçecek kadar uzanır.

Benzer türler

• Sazan (Pullu): Sazanın iki çift bıyığı, iri ve belirgin pulları ve uzun bir sırt yüzgeci vardır; kadifenin pulları deriye gömülü ve çok küçüktür, yalnız bir çift kısa bıyığı ve kısa sırt yüzgeci vardır.
• Gümüşi Havuz Balığı (İsrail / Çin sazanı): Gümüşi havuz balığında bıyık yoktur, gövde belirgin, iri pullarla kaplı ve gümüşi-kahverengidir.

Kadife Balığı (Yeşil Sazan) ne zaman tutulur?

Sezon: Mayıs–Haziran, Eylül–Ekim · Üreme dönemi: Mart–Haziran.

SezonÜreme dönemi

Bugün Kadife Balığı (Yeşil Sazan) için haritada av puanına bak

Kadife Balığı (Yeşil Sazan) nerede tutulur?

Veritabanımızda bu türün kayıtlı olduğu 8 su ve kıyı bölümü (bolluk sırasıyla):

• Beyşehir Gölü · Yaygın
• Abant Gölü · Az
• Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya Baraj Gölleri (Kızılırmak) · Az
• Işıklı Gölü · Az
• Mogan ve Eymir Gölleri · Az
• Poyrazlar Gölü · Az
• Sakarya Nehri (Aşağı Sakarya: Pamukova–Adapazarı–Karasu) · Az
• Sarıyar ve Gökçekaya Baraj Gölleri · Az

Yaşam alanı

Sığ, yoğun bitkili göllerde, ölü kollarda, göletlerde ve yavaş akan ova nehirlerinde; kil ya da çamur dipli, bol su bitkili sıcak sularda yaşar. Berrak, taşlık sularda nadirdir, hızlı akan derelerde bulunmaz. Oksijen azlığına sazandan bile dayanıklıdır. Türkiye'de Trakya'nın Karadeniz havzası ile batı ve orta Anadolu göl havzalarında doğal olarak bulunur; Kayaboğazı, Kesikköprü, Porsuk ve Bayındır baraj gölleri ile Çivril Gölü'ne aşılanmıştır. Zemin: çamurlu, sazlık.

Kadife Balığı (Yeşil Sazan) hangi yemle tutulur?

Yemler: Solucan, Mısır, Hamur

Teknikler: Dip Avı, Yemli Şamandıra

Olta ipuçları

• En verimli saatler şafak ve akşam alacakaranlığıdır; sisli, kapalı havalarda gündüz de beslenir. Gündüz bitkiler arasında saklandığından yemi sazlık kuşağının, nilüferlerin ve yoğun otlu alanların hemen kenarına atın.
• Kısa bağırsağı nedeniyle hayvansal yemi tercih eder: solucan, midye eti, kurtçuk ve karides en etkili yemlerdir. Mısır, hamur, ekmek ve küçük boili de denenebilir.
• Isırışı çok hafiftir, yemle oynar: çok hassas, hafif şamandıralı takım kullanın ve kurşunu dibe değecek şekilde ayarlayıp şamandıra hafifçe kalkınca (lift yöntemi) tasmalayın.
• Dipte çamuru eşelediği için yemleme toprağı ya da solucan karışık kompost yemi çok çekicidir; balığın yerini yüzeye çıkan küçük kabarcık kümelerinden anlayabilirsiniz.
• Kışın çamura gömülüp uyuşukça bekler; ilkbaharda (Mart'tan itibaren) aç kaldığı için ısırışları sert ve kararlıdır, bu dönem en iyi sezondur. Yazın besin bolken çok temkinli ısırır.
• Uzun süredir kadife avlayan oltacılar en iyi saatlerin sabah 05:00–11:00 arası olduğunu, geceleri seyrek ama iri balık geldiğini bildirir.
• Yosunlu alanlarda yaşadığı için oltacılar kalın misina (0,60 mm ve üstü) önerir; solucanla dip oltası en iyi yöntemdir. Yemi çalıp birkaç saniye içinde tekrar saldırdığından zil kalkar kalkmaz tasmalayın.

Davranış ve beslenme

Işıktan kaçan, temkinli bir dip balığıdır; birçok suda yalnız gece ya da sisli, kapalı havalarda beslenmeye çıkar. Gündüz su bitkileri arasında hareketsiz saklanır. Küçük gruplar hâlinde çamuru eşelerken yüzeye bataklık gazı kabarcıkları çıkarır. Kışı çoğunlukla çamura gömülü, uyuşuk hâlde geçirir.

Dipte detritus, dip hayvanları ve bitki parçalarıyla beslenir; ötrofik sularda sivrisinek (chironomid) larvaları, bitkili sularda salyangoz ve küçük midyeler başlıca avıdır. Bağırsağı kısa olduğundan hayvansal besini tercih eder; yetişkinler ağırlıklı olarak yumuşakça yer.

Üreme

Su 19-20 °C'ye ısınınca, enleme göre Mayıs-Eylül arasında yumurtlar; durgun sudaki sık bitkilerin arasına yeşil, yapışkan yumurtalarını yaklaşık iki ay boyunca birkaç günde bir bırakır. Yumurtalar 20 °C'de 3 günde açılır, larvalar besin keseleri bitene kadar bitkilere tutunur. Kayaboğazı Baraj Gölü'nde (Kütahya, 1996-1997) üreme değerleri Mayıs-Haziran'da en yüksektir; burada dişiler yaklaşık 20 cm ve 4 yaşında, erkekler yaklaşık 17 cm ve 3 yaşında olgunlaşır.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2022). Fricke, Bilecenoğlu & Sarı 2007 Türkiye kırmızı listesi: Asgari endişe (LC).

Türkiye'de nehirlere yapılan bentler ve barajlar başlıca tehdittir. Üremesi sık su bitkilerine bağlı olduğundan sazlık ve bitkili kıyıların korunması önemlidir. Sazanla aynı suya aşılandığında besin rekabetinde genellikle sazana yenik düşer.

Bilinen en büyük boy: 70 cm

Kaynaklar

• FishBase — Tinca tinca (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• FishBase — Tinca tinca üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
• FishBase — Tinca tinca ilk olgunluk boyu kayıtları
• Wikipedia (de) — Schleie (davranış, olta yemleri, lift yöntemi, mevsimsel ısırma)
• Wikipedia — Tench (ekoloji, beslenme, morfoloji, mutfak)
• balikavi.net — Kadife (forum tür başlığı; oltacı deneyimleri)

Diğer tatlı su balıkları

Gümüş (Tatlısu)Gümüşi Havuz Balığı (İsrail / Çin sazanı)Havuz Balığı (Carassius)Karaburun BalığıKocaağız (Ak Balık)Kızılgöz Tüm türler