Dere Pisisi

Platichthys flesus · Tatlı su balığı · Yöresel adları: pisi, derepisi balığı, derepisisi, deniz pisisi (İstanbul (1938))

Nasıl tanınır?

Oval, yassı bir dil-pisi balığı; gözler çoğunlukla (yaklaşık %70) sağ yandadır, ama sol gözlü bireyler de vardır. Üst yüzü yeşil-zeytuni ya da kahverengi, koyu lekeli ve yer yer kırmızımsı beneklidir; zemine göre renk değiştirebilir. Alt yüzü inci beyazıdır. Yan çizgi boyunca ve sırt-anal yüzgeç diplerinde küçük sert yumrucuklar dizilidir, bu yüzden derisi pürüzlüdür. Ağzı küçüktür, yan çizgisi düzdür.

Benzer türler

• Kalkan: Kalkan neredeyse yuvarlaktır, gözleri sol yandadır ve gözlü yüzünde iri kemiksi düğmeler bulunur; dere pisisi ovaldir, gözleri çoğunlukla sağdadır ve yalnız yan çizgi ile yüzgeç diplerinde küçük yumrucuklar vardır.
• None: Asıl pisi balığının sırtında parlak turuncu benekler ve başın arkasında kemiksi bir çıkıntı vardır; dere pisisi daha donuk renklidir. P. platessa'nın Türkiye kaydı FishBase'e göre şüphelidir.

Dere Pisisi ne zaman tutulur?

Sezon: Nisan–Mayıs, Eylül · Üreme dönemi: Ocak–Nisan.

SezonÜreme dönemi

Bugün Dere Pisisi için haritada av puanına bak

Yaşam alanı

Karadeniz ve Marmara kıyılarında, sığ kum ve çamur diplerde yaşar. Yılın çoğunu haliçlerde, nehir ağızlarında ve lagünlerde geçirir; düşük tuzluluğa dayanıklıdır ve nehirlere kilometrelerce girebilir. Gençler sığ kıyı sularında ve haliçlerde büyür; buralar erişkinlerin de yazlık beslenme alanıdır. Derinlik: 1–100 m. Zemin: kumluk, çamurlu, çakıllı.

Dere Pisisi hangi yemle tutulur?

Yemler: Solucan, Küçük Kabuklular

Teknikler: Yemli Dip (Hafif Takım)

Olta ipuçları

• Çok kıyıya yakın beslenir: en sık yapılan hata balığın ötesine atmaktır. Nehir ağızları, limanlar ve sığ koylarda 10-15 m'lik kısa atışlar çoğu zaman yeterlidir.
• Hafif, hassas takım kullanın; 2-3 iğneli dip takımıyla her iğneye farklı yem takıp koku izini güçlendirin. Düz (sabitlemeyen) kurşun dipte yuvarlanarak balığın toplandığı çukur ve kanallara yerleşir.
• En iyi yem deniz kurdu ve borukurdudur; birkaç küçük kurdu iğneye dizin. Midye, karides ve balık şeridi de gelir; nehre çıkmış balık toprak solucanına bile gelir.
• Ağzı küçüktür ve yemi önce çekiştirir: vuruşu hemen tasmalamayın, balığın yemi tam almasını bekleyin. Uzun saplı, ince telli 2 – 1/0 (İngiliz numaralandırması) iğne yemi iyi sunar ve küçük ağızdan kolay çıkar; çok küçük iğneyi iri pisi tamamen yutar.
• Köstek üzerine boncuk, pul ya da küçük çekici kaşık eklemek meraklı pisileri çeker ve av miktarını artırır.
• Gece daha etkindir; akşam ve gece saatleri, kışın derine çekildiği için de ilkbahar-yaz ve sonbahar başı kıyıdan en verimli dönemlerdir.

Davranış ve beslenme

Göçmen bir türdür: yazı kıyıda ve haliçlerde geçirir, sonbaharda tatlı sudan çıkar, kışın daha derin ve ılık sulara çekilip orada yumurtlar; yumurtlama göçünde beslenmez. Çoğunlukla gece etkindir, gündüz dibe yarı gömülü dinlenir. Birkaç santimlik çok sığ sulara kadar sokulabilir.

Bir yaşından küçük gençler plankton ve böcek larvalarıyla, büyükler dipteki canlılarla beslenir: midye gibi çift kabuklular, karides, deniz kurtları, salyangozlar ve küçük balıklar.

Üreme

FishBase'e göre Karadeniz'de Aralık–Mart arasında yumurtlar. Yumurtlama kışın daha derin, ılık sularda olur; dişi 400 bin–2 milyon yumurta bırakır, yumurtalar yüzeye çıkar ve sıcaklığa göre 6-11 günde açılır. Larvalar kıyıya ve nehir ağızlarına doğru göç eder. İlk olgunluk boyu ortalama 22 cm civarındadır.

Koruma durumu ve sürdürülebilirlik

IUCN küresel: Asgari endişe (LC, 2022); IUCN azalan nüfus eğilimine dikkat çeker.

Kolay yakalandığından oltacılar arasında tut-bırak yaygındır. Kirli haliçlerde yaşayan erkeklerde hormon bozucu maddelere maruz kalma bulguları görülmüştür; temiz su ve haliç ortamları tür için kritiktir.

Bilinen en büyük boy: 60 cm · Ömür: 15 yıl

Kaynaklar

• FishBase — Platichthys flesus (Türkiye sayfası: adlar, boy, yaş, derinlik, biyoloji, IUCN)
• FishBase — Platichthys flesus üreme kayıtları (bölgelere göre yumurtlama ayları)
• Wikipedia — European flounder (tanıma, gece etkinliği, göç, üreme, mutfak, kirlilik)
• British Sea Fishing — Flounder (yaşam alanı, kısa atış, takım, yem, vuruşu bekleme, iğne boyu, boncuk ve kaşık)
• FishBase — Pleuronectes platessa Türkiye sayfası (Türkiye kaydı şüpheli)
• FishBase — Scophthalmus maximus (kalkanla ayrım)

Diğer tatlı su balıkları

Benekli Siraz (Karabalık)Bıyıklı BalıkDağ AlabalığıEğrez BalığıFırat Turnası (Cero)Gökkuşağı Alabalığı Tüm türler